Formy ochrony przyrody

REZERWATY PRZYRODY:

Przełomy pod Książem k. Wałbrzycha
Rok utworzenia: 2000
Powierzchnia: 230,95 ha
Cel ochrony: przełomowe odcinki rzeki Pełcznicy i strumyka Szczawnik wraz z całą różnorodnością flory i fauny.
Typ (wg głównego przedmiotu ochrony): leśny
Akt utworzenia: 1. Rozp. Nr 21 Woj. Dol. z dn. 7.12.2000 r. ( Dz.U. Woj. Dol. nr 51 poz 777 ), 2. Zarz. RDOŚ we Wro. Nr 8 z dnia 15.07.2010 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha” (Dz. U. Woj. Dol. z dnia 21 lipca 2010 r. Nr 134 poz. 2068), 3. Zarz. RDOŚ we Wro. Nr 22 z dnia 10.02.2011 r. zmieniające zarządzenie w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha” (Dz. U. Woj. Dol. Z dnia 17 lutego 2011 r. Nr 38 poz. 478)

Jeziorko Daisy
Rok utworzenia: 1998
Powierzchnia: 7,11 ha
Cel ochrony: kopalna fauna górnego dewonu odsłonięta w nieczynnym kamieniołomie wapienia wraz z otaczającym go drzewostanem tworzącym zespół żyznej buczyny sudeckiej.
Typ (wg głównego przedmiotu ochrony): geologiczno-leśny A: geologiczny i glebowy, typowych profili geologicznych i glebowych, oraz stanowisk paleontologicznych B: lasów i borów, lasów mieszanych górskich i podgórskich
Akt utworzenia: Rozp. MOŚZNiL z dnia 21.12.1998 r. ( Dz. U. Nr 161 poz. 1089 )


OBSZARY NATURA 2000:
[OSO – Obszar Specjalnej Ochrony (Ptaków), SOO – Specjalny Obszar Ochronny (Siedlisk)]

SOO „Dobromierz”
Kod: PLH020034
Powierzchnia: 1162.1 ha
Opis obszaru:
Obszar obejmuje północno-zachodnią część Pogórza Bolkowsko-Wałbrzyskiego. Podłoże geologiczne stanowią głównie różne typy skał magmowych (diabazy, łupki zieleńcowe, mylonity) z wychodniami skalnymi i piargami. Pokrywają je głównie płytkie, kwaśne gleby brunatne. Cały masyw jest rozcięty południkowo przez rzekę Strzegomkę i jej dopływ - Czyżynkę, która tworzy głębokie wąwozy porośnięte przez acidofilne i ciepłolubne dąbrowy oraz zboczowe lasy klonowo-lipowe. W dolnym biegu wąwozu Strzegomki znajduje się zbiornik zaporowy, stanowiący źródło pitnej wody dla Dobromierza. Najżyźniejsze tereny obszaru są użytkowane jako łąki i pastwiska (głównie na dnie dolin). Ponadto na obszarze znajdują się pozostałości opuszczonych kamieniołomów w południowo-wschodnich zboczach wzgórza Grabnik.
Wartość przyrodnicza i znaczenie:
Obszar posiada wyjątkowy charakter ze względu na duże zróżnicowanie siedliskowe. Na Pogórzu Bolkowsko-Wałbrzyskim znajduje się prawdopodobnie największa w Polsce powierzchnia zboczowych lasów klonowo-lipowych (priorytetowy typ siedliska przyrodniczego o kodzie 9180) z pojedynczymi okazami cisa Taxus baccata oraz zubożone formy ciepłolubnych dąbrów, które przypominają stepowe dąbrowy z środkowych Czech (priorytetowe siedlisko przyrodnicze o kodzie 91I0). Na obszarze zidentyfikowano 13 typów siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG, ponadto wstępnie rozpoznano dodatkowe 3 typy siedlisk z tego załącznika. Najważniejszymi typami siedlisk przyrodniczych w tym obszarze są: zboczowe lasy klonowo-lipowe (około 54 ha), podgórskie łęgi dębowo-jesionowo-wiązowe (5 ha) oraz niewielkie płaty naskalnych muraw należących do związku Alysso-Sedion. Występują tu następujące siedliska ciepłolubne: dąbrowy na zboczach doliny Czyżynki oraz niskie, kserotermiczne zarośla Cotoneaster integerrimus (w kamieniołomie na wzgórzu Grabnik), które znacznie zwiększają wartość przyrodniczą tego obszaru. Większość powierzchni leśnych siedlisk przyroniczych stanowią różne formy grądów, które wytworzyły się na głębszych i żyźniejszych glebach (ok. 130 ha) oraz dąbrowy acidofilne na płytkim i kamienistym podłożu (410 ha). W obszarze obficie występują rzadkie gatunki roślin ciepłolubnych, np. Galium pumilum, Melica ciliata, Dactylorhiza sambucina, Orchis mascula. Pełna inwentaryzacja fauny tego terenu powinna dopełnić informacji o znaczeniu przyrodniczym tego terenu i zwiększyć jego znaczenie dla ochrony bioróżnorodności regionu. Pogórze Bolkowsko-Wałbrzyskie ma także wyjątkowo duże znaczenie jako część korytarza ekologicznego Przedgórza Sudeckiego w silnie zurbanizowanych i uprzemysłowionych okolicach Wałbrzycha.

SOO „Przełomy Pełcznicy pod Książem”
Kod: PLH020020
Powierzchnia: 240.3 ha
Opis obszaru:
Obszar obejmuje przełomowe doliny rzek Pełcznica i Szczawnik, zorientowane południkowo, wypreparowane w zlepieńcach, na długości 2 km i szerokości do 1,5 km oraz dzielący je grzbiet. Ściany wąwozów tworzą odsłonięte skały oraz w różnym stopniu ustabilizowany rumosz skalny. Obszar ostoi niemal w całości pokrywają zbiorowiska leśne. Strome stoki są siedliskiem grądów zboczowych Aceri-Tilietum, ponadto wykształciły się tu kwaśne buczyny, lasy łęgowe, grądy i ciepłolubne dąbrowy. Obszar pokrywa się z granicami rezerwatu, przez co w jego obrębie znalazło się 12 ha zbiorowisk leśnych przeznaczonych do całkowitej przebudowy drzewostanu. Także część zbiorowisk kwaśnej buczyny (ok. 40 ha) oraz acydofilnych dąbrów (ok. 18 ha) wymaga stopniowej renaturalizacji. Tylko 2% powierzchni zajęte jest przez łąki i inne powierzchnie nieleśne związane z ruchem turystycznym. W skład obszaru włączono też podziemia zamku Książ, będące słabo jak do tej pory zbadanym zimowiskiem kilku gatunków nietoperzy.
Wartość przyrodnicza i znaczenie:
Główną wartością są dobrze zachowane grądy zboczowe Aceri-Tilietum, zajmujące strome, pokryte rumoszem stoki. Ponadto dobrze zachowane są siedliska i zbiorowiska łęgów, wykształcone wąskimi pasami w dolinach rzek. W obrębie tych zbiorowisk grupują się wszystkie cenne gatunki roślin. Łącznie stwierdzono tu 9 rodzajów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG. Obszar obejmuje też zimowisko 3 gatunków nietoperzy z Załącznika II tej Dyrektywy.


UŻYTKI EKOLOGICZNE:

-

POMNIKI PRZYRODY:


-